DERS TANITIM ve UYGULAMA BİLGİLERİ

Dersin Adı Kodu Yarıyıl T+U+L (saat/hafta) Türü (Z / S) Yerel Kredi AKTS
İstanbul’u Okumak: Edebiyatın İzlerinde Kent KHAS 1410 Güz-Bahar 03+00+00 Seçmeli 3 5
Akademik Birim: Çekirdek Program
Öğrenim Türü: Örgün Eğitim
Ön Koşullar Yok
Öğrenim Dili: İngilizce
Dersin Düzeyi: Lisans
Dersin Koordinatörü: - -
Dersin Amacı: Dünya nüfusunun büyük çoğunluğu şehirlerde ikamet etmeye başladığından beri kentsel
çatışmalar giderek tırmanmakta. İstanbul örneğinde; kentin küresel şehir ağına entegrasyonu,
Avrupa göç krizi ve bunların yanı sıra yüksek deprem riskiyle meşrulaştırılan acımasız
kentsel dönüşüm bu çatışmaları şiddetlendiriyor. İstanbul’da yaşamak her geçen gün daha
zorlaşsa da o, dünyanın en ilginç ve büyüleyici metropollerinden biri olarak çekiciliğini
korumayı başaran bir mega-şehir.
Elbette ki, böyle bir şehir çok sayıda edebi eserin ilham kaynağı ve mekânı olageldi. Bu
derste, bu eserlerin izini sürerken iyi edebiyatın tadına varacak ve kent hakkında bilgi sahibi
olacağız. Bize hem tanıdık hem de yabancı kentsel deneyimleri seçilmiş kurmaca metinler
üzerinden yaşarken kentimize tamamen yeni bir bakış açısıyla bakmaya çalışacağız.
Derste okunacak tüm birincil ve ikincil kaynaklar İngilizce olacak; edebi metinler güvenilir
çevirmenler tarafından Türkçe'den İngilizce’ye kazandırıldı. Bu nedenle, şehrin
derinliklerindeki bu yolculuğa hem yerli hem de yabancı öğrenciler katılabilir.
Dersin İçeriği: Edebiyatta İstanbul: roman, kısa öykü, şiir
İstanbul: küreselleşme, kentsel dönüşüm ve soylulaştırma
Kurmaca metinde mekan-zaman: bir anlatıbilim kategorisinin analizi
İstanbul’a dair nostaljik söylem
Dersin Öğrenme Çıktıları (ÖÇ):
  • 1- Biçim ve içerik arasındaki karşılıklı ilişkiye dikkat ederek edebi metinleri eleştirel bir şekilde okuma ve edebi metinlerde mekanın önemini kavrama ve zaman-mekanı karakter, hız, ruh hali, atmosfer, imge gibi kategorilerle ilişkili olarak analiz etme;
  • 2- İstanbul'un tarihi ve güncel sosyal, ekonomik ve kültürel dinamikleri hakkında temel bilgi edinme;
  • 3- Dünyadaki herhangi bir kenti eleştirel bir bakış açısıyla inceleme olanağı sağlayan genel bir kentsel okuryazarlık kazanma;
  • 4- Modern Türk edebiyatını tanıma;
  • 5- Eleştirel düşünme becerilerini geliştirme
Dersin Öğrenme Yöntem ve Teknikleri Ders anlatımı, ev ödevleri, sınıf içi tartışmalar, geziler


HAFTALIK PROGRAM

HaftaKonularÖn Hazırlık
1 Temel kavramlara giriş: edebi-kentsel çalışmalar; psikocoğrafya; zihinsel harita Orhan Kemal’in Cibali'si Gezi: Orhan Kemal'in evi; Cibali Karakolu Verilen filmi izleme
2 Kent Teorisine Giriş Verilen metinleri okuma/filmi izleme
3 Edebiyat Analizine Giriş Sait Faik Bölüm 1 Verilen metinleri okuma/filmi izleme
4 Sait Faik Bölüm 2 Verilen metinleri okuma/filmi izleme
5 Resim sanatında İstanbul Verilen metinleri okuma/filmi izleme
6 Kent Tarihi: Kırsaldan İstanbul’a Göç Vize 1 Verilen metinleri okuma/filmi izleme
7 İstanbul’da Kentsel Dönüşüm ve Soylulaştırma Sunumların hazırlanması
8 İstanbul’da geçen edebi metinlerde gecekondu, kenar mahalle, çeper Verilen metinleri okuma/filmi izleme
9 Edebiyatta İstanbul’un Ermenileri, Rumları, Yahudileri Bölüm 1 Verilen metinleri okuma/filmi izleme
10 Edebiyatta İstanbul’un Ermenileri, Rumları, Yahudileri Bölüm 2 Verilen metinleri okuma/filmi izleme
11 Ahmet Hamdi Tanpınar’ın İstanbul’u Verilen metinleri okuma/filmi izleme
12 Orhan Pamuk’un İstanbul’u Bölüm 1 Verilen metinleri okuma/filmi izleme
13 Orhan Pamuk’un İstanbul’u Bölüm 2 Şiirde İstanbu Verilen metinleri okuma/filmi izleme
14 Ders değerlendirmesi ve Kapanış Final Sınavı Verilen metinleri okuma/filmi izleme


ZORUNLU ve ÖNERİLEN OKUMALAR

Why You Should Read: A Useless Man, Sait Faik, Lydia Beardmore; Bosphorus Review of Books
Afterword, Alexander Dawe and Maureen Freely; A Useless Man, 2014
Seçilmiş bölümler Huzur, Ahmet Hamdi Tanpınar, 1948
‘A Mind at Peace’ - Ahmet Hamdi Tanpinar, Richard Eder; Los Angeles Times, 1 Mar 2009
The Creative Process of Translating Text: An Interview With Dr. Erdağ Göknar, Maria Eliades; Pshares, 19 Haz 2017
Seçilmiş bölümler İstanbul: Hatıralar ve Şehir, Orhan Pamuk, 2003
Seçilmiş bölümler Kafamda Bir Tuhaflık, Orhan Pamuk, 2014
Seçilmiş bölümler Berci Kristin: Çöp Masalları, Latife Tekin, 1984
Rumour, John Berger; Berji Kristin: Tales from the Garbage Hills, 2004
Introduction, Saliha Paker; Berji Kristin: Tales from the Garbage Hills, 2004
Seçilmiş öyküler Kum Saatinde Kumkapı, Jaklin Çelik, 2002.
Seçilmiş bölümler İstanbul Bir Masaldı, Mario Levi, 1999
'Dialogue is the Most Important Thing!'' Mario Levi Interview, Ceyda Nurtsch, Qantara, 2013
Seçilmiş öyküler Istanbul in Women's Short Stories, editör Hande Öğüt, 2012
Seçilmiş bölümler City-Pick Istanbul editör Heather Reyes, 2013
Seçilmiş bölümler How to Read Literature, Terry Eagleton, 2013
Seçilmiş bölümler Narrative Form, Suzanne Keen, 2003
Who owns our cities – and why this urban takeover should concern us all, Saskia Sassen, The Guardian, 24 Nov
2025
Gecekondu Chic, Derya Özkan, Eurozine, 11 Tem 2014


DİĞER KAYNAKLAR

Seçilmiş bölümler Right to City Novels in Turkish Literature from the 1960s to the Present, N. Buket Cengiz, 2021
Seçilmiş bölümler Istanbul: Living with Difference in a Global City editörler Fuat Keyman vd., 2018
The image of the Greek minority of Istanbul in Turkish literature: past and recent tendencies, Iraklis Millas,
Intercultural Aspects in and around Turkic Literatures, 2006
The Crime Novels of Istanbul, Paul French, Crime Reads, 31 Ağu 2020
James Baldwin Might Have Been Most at Home in Istanbul, Hilal İsler, 29 Mar 2019
Fleeing anger in America, James Baldwin found solace in 1960s Turkey, 27 Şub 2017, Kareem Fahim
Bir Başka Tepeden, Yahya Kemal Beyatlı
Bir İstanbul Hayali, Mehmet Akif Ersoy
İstanbul Destanı, Bedri Rahmi Eyüboğlu
İstanbul Ağrısı, Atilla İlhan
İstanbul’u Dinliyorum, Orhan Veli Kanık
Hep Kahır, Nazım Hikmet
Innocence of Memories (2015), yön.. Grant Gee
Orhan Pamuk, Nobel Konuşması, 2006


DEĞERLENDİRME SİSTEMİ

Yarıyıl İçi ÇalışmalarıSayıKatkı Payı (%)
Ara Sınavlar/Sözlü Sınavlar/Kısa Sınavlar 2 50
Final Sınavı 1 50
Total: 3 100


İŞ YÜKÜ HESAPLAMASI

EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ders Saati14342
Dersle İlgili Sınıf Dışı Etkinlikler14342
Ara Sınavlar/Sözlü Sınavlar/Kısa Sınavlar21122
Final Sınavı11919
Toplam İş Yükü (saat):125


PROGRAM YETERLİLİKLERİ (PY) ve ÖĞRENME ÇIKTILARI (ÖÇ) İLİŞKİSİ

# PY1 PY2 PY3 PY4 PY5 PY6 PY7 PY8 PY9 PY10 PY11
OC1                      
OC2                      
OC3                      
OC4                      
OC5